TA STRONA UŻYWA COOKIE

X Nie pokazuj wię™cej
Dowiedz się™ wię™cej o celu ich używania w przeglą…darce.
Korzystają…c ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki
Moja Czeladź - Moje Miejsce - www.czeladz.org.pl - Lepsza strona miasta
 

pikto_container_end
Strona główna
Informator miejski
- Sport
- Kultura
- Przyroda
- Historia
- Zabytki
- Kopalnie
- Ludzie
- Literatura
Galeria
Rankingi
Redakcja
Reklama
Nasze publikacje
Patronaty medialne
Forum dyskusyjne
 

Organizacje Pożytku Publicznego w Czeladzi

NAGRODY W KONKURSACH ZAPEWNIAJĄ:


 

 

 

 






WSPÓŁPRACA:















TOWARZYSTWO GIMNASTYCZNE "SOKÓŁ"




         Życie sportowe w Polsce zaczęło się rozwijać dzięki Towarzystwu Gimnastycznemu "Sokół", powstałemu w 1867r. z inicjatywy kilku uczestników Powstania Styczniowego. Najlepiej rozwijało się w dużych miastach Galicji pod zaborem austriackim: Lwowie i Krakowie. Ruch gimnastyczny był zresztą traktowany jako instrument, dzięki któremu naród polski, mimo niewoli, mógł istnieć w umysłach i sercach Polaków. Najwyższą wartością społeczną i celem "Sokoła" było wychowanie w duchu narodowym młodych Polaków, zdolnych fizycznie i moralnie walczyć w przyszłości o wolność kraju. Tężyzna i sprawność fizyczna stała się obowiązkiem patriotycznym. Hasła i kanony sokolstwa padły na urodzajny grunt, dając szybko rezultat.
         W Królestwie Polskim dopiero w 1905r. zaistniała sprzyjająca sytuacja do zawiązania Towarzystwa Gimnastycznego. W ciągu zaledwie roku na terenie Zagłębia powstało 15 gniazd. Założycielem w 1906r. i pierwszym prezesem czeladzkiego "Sokola" był lekarz szpitala Towarzystwa "Saturn" Stefan Feliks Falkowski, a jego pierwszym naczelnikiem Ludwik Kowalski - nauczyciel szkoły powszechnej Towarzystwa "Saturn". Wśród członków zarządu zasiedli ks. Bolesław Pieńkowski, Ignacy Śmieja, Jan Gawron, felczerzy Józef Dudziński i Mieczysław Starzycki, Stefan Trząski, Jan Wieczorek i F. Zieliński.
         Po dwuletnim istnieniu, 3 września 1907r. wprowadzono w Królestwie stan wojenny i zawieszono działalność czeladzkiego gniazda, podobnie jak wszystkich pozostałych. Po kilku miesiącach zastoju towarzystwa podjęły swe zajęcia pod fikcyjnymi nazwami. Czeladź zarejestrowała statut "Sokoła" pod nazwą Kółko Miłośników Gimnastyki. W 1909r. stanowisko prezesa opuszcza dr Falkowski, a jego następcą wybrano Józefa Karneya, buchaltera z kopalni "Saturn". W roku następnym delegaci wzięli udział w grunwaldzkim zlocie sokolim (z okazji 500 rocznicy bitwy pod Grunwaldem). Po zlocie powstały kolejne gniazda sokole m.in. gniazdo nr 17 na Piaskach, założone przez sztygara kopalni "Czeladź" Pawła Dyneckiego (prezesa do 1920 r.). "Sokół" czeladzki wziął udział dwukrotnie udział w manewrach typu wojskowego: w 1911 na terenach między Jaworznem a Trzebinią i w 1914 w dolinie Wisły wraz z sokołami okręgu żywieckiego.
         Wybuch I wojny światowej latem 1914 spowodował kolejne zawieszenie działalności towarzystw. I tym razem poradzono sobie z problemem. We wszystkich miastach powoływano z ogółu obywateli, oparte o organizację sokolą Straże Obywatelskie, mające czuwać nad bezpieczeństwem życia i mienia mieszkańców. Rok później, l lipca 1915 r. straże rozwiązały się, ponieważ od tego dnia miały oficjalnie funkcjonować w imieniu cesarza Niemiec. Opiekę nad bezpieczeństwem mieszkańców przejęły magistraty i gminy. Aby uchronić wegetujące gniazdo Czeladź przed rozpadnięciem się, prezes Karney napisał w języku niemieckim nowy statut, wzorowany na statutach szwajcarskich stowarzyszeń gimnastycznych. Nadał mu również nową, niemiecką nazwę Siła i Zdrowie (Kraft und Gesundheit). Poczynania prezesa dały efekty i umożliwiły legalizację działalności Towarzystwa w Czeladzi i na Piaskach do 1918 roku.
         W październiku 1918 r. wielu druhów wstąpiło do wojska niezależnej Polski. Walczyli na wielu frontach: w walkach o Lwów, w obronie granicy od strony Śląska w trzech powstaniach śląskich, rozbrajali kapitulujących Niemców. Dopiero w 1921 roku gniazdo Czeladź zaczyna się rozwijać na nowo. W następnym roku zmienia się jego kierownictwo - prezesem zostaje Mieczysław Ferdynandzki, a naczelnikiem Zdzisław Czarnomski. W 1926 roku Ferdynandzki po raz drugi obejmuje prezesurę "Sokoła" (po Stanisławie Łabędzkim i Ignacym Przemłskim) i dzierży ją do 1935r. W owym czasie powstały z pożytkiem dla towarzystwa sekcje: wycieczkowa, kulturalno - oświatowa, sceniczna. Istniała także orkiestra symfoniczna oraz dział kulturalno - oświatowy, prowadzący pracę ideową. Z sekcji sportowych od początku była czynna sekcja szermierki, później dodatkowo bokserska, pingpongowa, szachowa i gier ruchowych.
          Wybuch II wojny światowej przerwał działalność ruchu sokolego. Formalnie Związek Towarzystw Gimnastycznych "Sokół" w Polsce został rozwiąząny po wojnie 5 lipca 1948 r.

na podstawie : Iwona Szaleniec "Zaczęło się od Sokoła"

Copyright © czeladz.org.pl 2000 - 2013.    Regulamin Konkursów

Reklama Redakcja   Polityka Pryw.   Polityka Cookies Laptopy

Osób on-line: 9